Nieuws - Website Focolarebeweging

 

  HOME

 
Afscheid van Ton Jongstra na 12 jaar
"Een grote innerlijke vrijheid"
 

Ton Jongstra is 12 jaar medeverantwoordelijke geweest – eerst met Lella Sebesti, later met Red Deschuyffeleer – voor de Focolarebeweging in ons land en de Scandinavische landen. Eind juli liep zijn ‘termijn’ af. De statuten van de beweging schrijven voor dat deze verantwoordelijkheid na maximaal twee keer zes jaar overgedragen dient te worden. Begin oktober 2008 vertrekt Ton naar België. Een vraaggesprek.

  Je gaat naar België. Wat ga je daar precies doen?
Ik ga wonen in een focolare-leefgemeenschap in Brussel en zal ten dienste zijn van de grote focolaregemeenschap in België. Welke concrete taken dat inhoudt, moet nog blijken.
Wel is duidelijk dat ik parttime mijn oude beroep weer ga oppakken. Ik kom uit het onderwijs, als godsdienstleraar. Ik had nooit gedacht dat ik, na vijftien jaar, weer voor de klas zou komen. Ik ben daar erg blij mee, want het onderwijs is voor mij altijd een soort tweede roeping geweest. Er is een middelbare school in Brussel die mij graag wil hebben.

Is het moeilijk voor je om Nederland te verlaten?
Minder moeilijk dan ik gedacht had. Ik heb me deze twaalf jaar met hart en ziel gegeven, en met heel velen is er een diep contact gegroeid. Nu ik vertrek voel ik duidelijk dat het onderlinge contact dat we hebben, niet gebaseerd is op de functie die je bekleedt maar op het leven dat je met elkaar deelt. Het is een zielsverbondenheid op een diep niveau, die uiteindelijk geworteld is in God. Daarin verandert niets nu ik ga vertrekken. Ik zal velen in de toekomst minder vaak zien, maar we dragen elkaar mee in ons hart.
Verder ervaar ik in deze periode dat het fundament van mijn leven ligt in het feit dat ik mijn leven aan God heb gegeven. Ik laat me leiden door Hem. Juist in deze periode voel ik een grote innerlijke vrijheid en daarmee ook een blijdschap.

Je hebt twaalf jaar mede leiding gegeven aan de beweging in ons land. Er is in die tijd heel wat gebeurd. Hoe kijk je terug op deze periode?
Vooral met dankbaarheid, voor wat God gedaan heeft, en voor de broers en zussen met wie ik in deze jaren samen op weg heb mogen zijn en in wie ik vaak een radicale maat van gave en toewijding heb gezien. Dat heeft mij vaak ontroerd. Ik denk dat God zoveel liefde en offer zal blijven zegenen.
 
Wat waren voor jou hoogtepunten in deze jaren? Je hebt vanuit je verantwoordelijkheid twaalf jaar meegedraaid in het hart van een wereldbeweging is. Je hebt vele keren ontmoetingen gehad met Chiara Lubich. Je hebt belangrijke ontwikkelingen meegemaakt die de beweging internationaal heeft doorgemaakt in de contacten met andere bewegingen, met christenen van andere kerken, in de dialoog met andere godsdiensten. Hoe heb je dat beleefd?
Meer dan bepaalde hoogtepunten zie ik een ontwikkeling die heel hoopgevend is. Ik heb de indruk dat God een nieuw sociaal weefsel aan het weven is van mensen die verbonden zijn met Hem, en daarmee met hart en ziel verbonden zijn met elkaar. Dat is wat volgens mij aan het gebeuren is in de samenwerking tussen de bewegingen en gemeenschappen, zowel binnen de katholieke kerk als binnen de gehele christenheid in het proces ‘Samen voor Europa’. We zien nu al in onze contacten met onze islamitische broers en zussen dat het daar niet bij blijft en dat ook mensen van andere godsdiensten hiertoe geroepen zijn. Het gaat hier niet om een samenwerking tussen bewegingen maar om een netwerk van mensen die van hart tot hart met elkaar verbonden zijn, waarbij ieder trouw blijft aan zijn of haar eigen traditie of spiritualiteit. Ik denk dat dit weefsel zout en gist kan zijn in de samenleving, zoals Jezus dat vraagt, en bij kan dragen tot de eenheid van de mensenfamilie.
Binnen de katholieke kerk zie ik al vruchten in de groei en ontwikkeling rondom de Wereldjongerendagen en in ons geval de Katholieke Jongerendag, waarvoor de bewegingen zich actief hebben ingezet. Als ik een hoogtepunt voor ons land zou moeten noemen dan denk ik aan het Jubileum van de Katholieke Kerk in Nederland in 2003. Mij leek dat daar zichtbaar werd hoeveel kracht er ligt in de eenheid tussen de institutionele kerk en de charisma's die zij in zich heeft.
Maar wat ik vooral hoopgevend vind, is dat het om een wereldwijde ontwikkeling gaat waaraan ook wij in Nederland deelhebben.

En - als ik vragen mag - de moeilijke dingen van de afgelopen jaren?
Wat ik kan zeggen is dat ons leven in alles wat we ondernemen een ascetisch kant heeft. Het kruis ontbreekt nooit. Dat kan zijn doordat de omstandigheden niet meewerken, of doordat je op sommige momenten ervaart hoe verschillend je bent van elkaar qua inzicht of qua gevoeligheid. Ook kom je je eigen beperktheid goed tegen. Mijn ervaring is dat als je er 'ja' tegen zegt, het kruis niet te zwaar wordt, en dat je met elkaar de weg vindt hoe verder te gaan. Vaak komt op die momenten iets onvoorziens op onze weg, een persoon die we ontmoeten, een nieuw idee dat iemand krijgt, of ook concrete hulp. Daarin ervaar je de hand van de Voorzienigheid en realiseer je je dat we het niet zelf alleen hoeven te doen maar dat God met ons op weg is.
 
Twaalf jaar aan de leiding staan van een omvangrijke beweging in een groot gebied, Nederland en de Scandinavische landen. Wat doet zo een verantwoordelijkheid met je?
Het vraagt van je om alles te geven wat je in je hebt. Dat doet je groeien. Voorts zie je dat wat er gebeurt maar heel gedeeltelijk het resultaat is van onze gezamenlijke inspanningen. Het is duidelijk dat er Iemand anders is die met ons meewerkt. In deze jaren ben ik me steeds dieper gaan realiseren dat we in een Werk van God staan. Het belangrijkste wat we daarbij te doen hebben is te zorgen dat de wederzijdse liefde onder ons aanwezig is, vóór al het andere dat we ondernemen.

Je hebt vóór die tijd zelf drie jaar in Zweden gewoond. Je spreekt goed Zweeds en kent de Noord-Europeanen dus wel enigszins. Als je een karakteristiek van deze noordelijke volken zou moeten noemen, waar denk je dan aan. En hoe is dit in te passen in het ideaal van eenheid dat onze beweging kenmerkt?
Een eigenschap die ik in de Scandinavische mensen heb ervaren is een diepe overtuiging van de gelijkwaardigheid van iedere persoon en daarmee een groot respect voor ieder persoonlijk en voor het geweten van ieder. Dit gaat samen met een zachtmoedigheid en een geloven dat de ander het goed met je voorheeft. Mij lijkt dat dat heel goed overeenkomt met ons ideaal van eenheid. De eenheid is gebaseerd op het feit dat we allemaal kinderen zijn dezelfde Vader en dat Jezus van ieder van ons is gestorven. Dat maakt dat we allemaal gelijk zijn, en dat we maar één meester hebben, Jezus, die onder ons aanwezig kan zijn, door de wederzijdse liefde. Dat er daarna binnen een gemeenschap ook leiding moet worden gegeven is duidelijk, maar ook dit is een vorm van dienstbaarheid die niets verandert aan de gelijkwaardigheid.

En vooruitkijkend... Hoe zie jij de toekomst voor de beweging in Nederland? En in de wereld?
Ik voorzie een grote toekomst. We leven in een tijd van secularisering, dat betekent dat God uit het vizier lijkt te raken. Het lijkt of Hij uitgebannen wordt, uit het leven, uit het denken, uit de cultuur. Er wordt vaak gezegd dat we na twintig eeuwen christendom een postchristelijke tijd binnengaan. Toch denk ik dat de mens niet verandert en in het diepst van zijn ziel verlangt naar God en openstaat voor de liefde, vaak ook onbewust. In onze tijd zijn er veel mensen die nog maar weinig weten van het christelijk geloof, maar wel heel open staan en van goede wil zijn. Wanneer ze een gemeenschap tegenkomen waar door de wederzijdse liefde God aanwezig is, dan worden ze hierdoor geraakt. Meer dan door woorden vraagt deze tijd daarom dat het evangelie wordt uitgedragen door het leven. Ik ben er daarom diep van overtuigd dat plaatsen als de focolarestadjes, zoals in Nederland Mariapoli Mariënkroon in Nieuwkuijk, een grote missie hebben voor onze tijd. Dat zijn oases van geleefd evangelie binnen een samenleving die steeds verder geseculariseerd is. Vanuit deze oases kan het geleefd evangelie doorwerken in de samenleving.
 
Tot slot: wie is je opvolger?

Mijn opvolger is Enno Dijkema, tot voor kort verantwoordelijke van het focolare van Diemen bij Amsterdam. Enno heeft bijna twintig jaar gewerkt als planoloog bij diverse bureau´s en overheidsinstanties. Dat is een heel geschikte professionele ervaring bij het verder ontwikkelen van ons focolarestadje in Nieuwkuijk. Maar bovenal is hij iemand die zeer zeker een geest van wederzijdse liefde zal garanderen. Het mooie vind ik dat de keuze van Enno is voortgekomen uit een proces dat we zo’n anderhalf jaar met de focolarino’s van hier zijn begonnen, wetend dat mijn termijn ten einde ging lopen. Gaandeweg is unaniem de keuze op Enno gekomen, en hebben we dit aan ons centrum voorgesteld, waar het meteen is gehonoreerd. Persoonlijk ben ik ook erg blij met deze keuze.

 
« Vorige